Aktualności

POSK czasowo zamknięty z powodu koronawirusa

POSK czasowo zamknięty z powodu koronawirusa

Zostań w domu, chroń NHS, uratuj ludzkie życia

Koncert bożonarodzeniowy w POSK Online

Koncert bożonarodzeniowy w POSK Online

Specjalna transmisja w czwartek, 17 grudnia o 19:30

Monika Lidke w POSK Online

Monika Lidke w POSK Online

Wyjątkowy koncert w sieci 10 grudnia o 19:30 - bezpłatnie!

POSK Cinema x Festiwal Kinoteka

POSK Cinema x Festiwal Kinoteka

Pokazy polskich filmów 19 i 26 listopada, 3 grudnia

Święto Niepodległości w POSK Online

Święto Niepodległości w POSK Online

Specjalny koncert na 11 listopada o 19:30

Rodzinne wizyty paszportowe w POSK

Rodzinne wizyty paszportowe w POSK

Rodzice z dziećmi do lat 18 mogą wspólnie składać wnioski paszportowe podczas dyżurów konsularnych w POSK

Luft x Głowacki w POSK Online

Luft x Głowacki w POSK Online

Wyjątkowy koncert w sieci 5 listopada o 19:30

Kamerdyner w POSK Cinema

Kamerdyner w POSK Cinema

Pierwszy film w internetowym programie naszego kina w czwartek, 29 października

Przedstawiamy POSK Online

Przedstawiamy POSK Online

Wyjątkowy koncert chopinowski z POSK na otwarcie programu

Wystawa IPN w POSK-u

Rzeczypospolita, której już nie ma

Na 12 listopada przewidziano otwarcie w galerii POSK-u kolejnej wystawy, która przyjedzie do nas z Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie. „Rzeczpospolita utracona” jest podróżą po kraju, którego już nie ma. Zniknął bezpowrotnie, nie w wyniku normalnego rozwoju cywilizacyjnego i naturalnych procesów społecznych, ale na skutek kataklizmu, jaki stał się udziałem po 1939 r.

Jak czytamy w opracowaniu omawiającym tę wystawę: „To podróż po sferze duchowej ‘okaleczonego narodu’ – strat spowodowanych okrucieństwem wojny w skali dotychczas nieznanej, demoralizacji i zdziczenia wojną. To dojmujące doświadczenie niesprawiedliwości po II wojnie światowej, deprecjacji wartości, wielu pojęć stanowiących o jakości moralnej życia publicznego i społecznego. To podróż po nowym kanonie tradycji i kultury, negującym – oczywisty do niedawna – dorobek pokoleń. To świat obco brzmiących znaczeń, ‘wielu prawd’, na nowo pisanej historii. To także odkrywanie świadectw prawdziwych – pozwalających zachować nadzieję na zwyczajną uczciwość, szacunek, tolerancję, humanizm. To podróż śladami nieistniejącego już społeczeństwa polskiego, bogatego wielokulturowością i wiekową tradycją. To historia zagłady dokonanej przez dwa totalitaryzmy: niemiecki i sowiecki. Zagłady realizowanej metodycznie wobec kolejnych społeczności (Żydów, Polaków, Romów, Białorusinów, Ukraińców), grup społecznych (inteligencji, wojskowych), nowych kategorii wrogów kreowanych przez nazizm i komunizm, wobec dzieci. To historia wypędzeń – utraty przez miliony obywateli Rzeczypospolitej swojego miejsca na ziemi, zerwania podstawowych więzi społecznych, dających pole do erozji tradycji, patriotyzmu, szacunku. To wreszcie podróż śladami polskiej kultury materialnej, skazanej przez obydwu okupantów na zniszczenie. Podróż po nieistniejących już muzeach i bibliotekach, po utraconych Kresach z ich wielowiekowym bogactwem świątyń (kościołów, synagog, cerkwi, kenes, molenn, meczetów), zamków, pałaców, cmentarzy – ostatnich świadków nieistniejących już społeczności. To podróż po świecie ziemiańskich dworów z ich kulturotwórczą tradycją – wystawionych na „łup rewolucji”. To pytanie o konsekwencje wszystkich wspomnianych strat dla nas. To podróż w głąb nas samych.

Duchowość i dziedzictwo

„Ekspozycja składa się z trzech części. Pierwsza z nich zatytułowana ‘Duchowość’ dotyczy strat poniesionych przez Polskę podczas II wojny w wymiarze etyczno-moralnym. Pokazuje relatywizm, który stał się udziałem znacznej części społeczeństwa polskiego w wyniku działań totalitaryzmu niemieckiego i sowieckiego, a później 45 lat rządów komunistycznych. Pokazujemy ów relatywizm głównie poprzez dość szokujące zestawienia postaci, które naszym zdaniem symbolizują tę ciemną i jasną stronę owych pojęć". Do pojęć, które zostaną przedstawione w tej części wystawy, należy m.in. wolność – zilustrowana zdjęciem żołnierzy dywizji gen. Maczka, która brała udział w wyzwalaniu Belgii i Holandii, zestawionymi z fotografią polskich żołnierzy biorących udział w inwazji na Czechosłowację w 1968 roku. Wśród innych zaprezentowanych pojęć znalazł się także honor – jego uosobieniem był rtm. Witold Pilecki, żołnierz AK i organizator ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau, w zestawieniu z Józefem Różańskim – oficerem Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, znanym z brutalnych metod śledztwa. „Druga część wystawy jest poświęcona społeczeństwu i stratom poniesionym przez mieszkańców II Rzeczpospolitej. Pokazujemy tu proces likwidowania tego, co było jednym z podstawowych wyznaczników tamtego okresu: wielokulturowości i wielonarodowościowego charakteru ówczesnej Polski. Przedstawiamy eksterminację społeczności polskiej, żydowskiej, romskiej, ukraińskiej i białoruskiej przede wszystkim przez pryzmat wypędzeń przez Niemców i Sowietów. Ostatni fragment ekspozycji zatytułowany „Dziedzictwo" przedstawia straty materialne, jakie Polska poniosła podczas II wojny i już po jej zakończeniu. „Dotyczy to całych kategorii obiektów, które z przyczyn ideologicznych przeznaczono na wyniszczenie. Myślę głównie o pałacach, dworach i majątkach ziemskich skazanych wraz z klasą ziemiańską na zagładę. Pokazujemy również zniszczone kościoły, synagogi i cmentarze. Przedstawiamy także historię Kresów, tego tygla wielu narodów, który bezpowrotnie odszedł. Pokazujemy wreszcie straty kultury polskiej w zakresie obrazów, książek czy rzeźb, zniszczonych głównie przez Niemców, które to straty są nie do odrobienia".

Elżbieta Sobolewska

"To historia wypędzeni. Utraty przez miliony obywateli Rzeczypospolitej swojego miejsca na ziemi, zerwania podstawowych więzi społecznych dających pole do erozji tradycji, patriotyzmu i szacunku."