Aktualności

Zbigniew Namysłowski Quintet w POSK-u!

Zbigniew Namysłowski Quintet w POSK-u!

W programie kompozycje Namysłowskiego i Komedy

Jubileusz teatru Syrena

Jubileusz teatru Syrena

Otwarcie historycznej wystawy i specjalna premiera!

60 lat przygód z Syreną!

60 lat przygód z Syreną!

- specjalna historyczna wystawa oraz premiera sztuki „Koziołek Matołek – przygody z Syreną”

Bilety na pokazy "Bożego Ciała" w Kinie POSK-u

Bilety na pokazy "Bożego Ciała" w Kinie POSK-u

Szczegóły dotyczące sprzedaży biletów na pokazy w czwartek 17/10 i sobotę 19/10

Wrzesień 2019 w POSK-u

Wrzesień 2019 w POSK-u

przegląd najważniejszych wydarzeń

Jawnuta w POSK-u!

Jawnuta w POSK-u!

Porywająca premiera w ramach obchodów Roku Moniuszkowskiego

Komitet_Narodowy_Polski_w_Paryu_1918._W_rodku_Roman_Dmowski.jpg

Komitet Narodowy Polski w Paryżu, 1918. W srodku Roman Dmowski.

BIBLIOTEKA POLSKA POSK W LONDYNIE INAUGURUJE

OBCHODY STULECIA NIEPODLEGŁOŚCI POLSKI

 

Biblioteka Polska POSK w Londynie w ubiegłym roku po raz pierwszy przygotowała na szybach przy drzwiach, prowadzących do POSKu, wystawę pt. Konstytucja 3 Maja w zbiorach Biblioteki Polskiej POSK w Londynie w wersji polskiej i w wersji angielskiej. Wystawę w tej formie mogli przez cały rok oglądać wszyscy przechodnie. Okazało się, że cieszyła się ona popularnością i sporo osób uznało, że to dobry sposób popularyzowania wydarzeń z polskiej historii, a niektórzy angielscy odbiorcy tej wystawy przychodzili do Biblioteki z dalszymi pytaniami.

Obchody stulecia Niepodległości Polski Biblioteka rozpoczyna również wystawą, przygotowaną w tej samej formule pt. 1918 - Polska odzyskuje niepodległość/1918 - Poland regains Independence. Wystawę tę w dn. 21 stycznia odsłonił Ambasador RP w Londynie, Arkady Rzegocki.

Drugim etapem uczczenia Niepodległości jest seria spotkań, poświęconych wydarzeniom z okresu 1914-1945, a rozpocznie je sesja naukowa, organizowana przy współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej, która odbędzie się 24 lutego o godz. 10 w Teatrze POSKu. Tytuł sesji nawiązuje do jednej z wypowiedzi Marszałka i brzmi: „Chcemy Polski niepodległej, abyśmy tam mogli urządzić życie lepsze i sprawiedliwsze dla wszystkich. Jak powstawała II Rzeczpospolita?”

Pytanie o to, jak powstawała Rzeczpospolita po 140 latach niewoli, jest istotne z różnych powodów. Nowe państwo nie pojawiło się przecież gotowe już 16 listopada 1918, kiedy Józef Piłsudski, wówczas Wódz Naczelny, wysyłał drogą radiową depeszę „Do pana prezydenta Stanów Zjednoczonych, do Królewskiego rządu angielskiego, do rządu Rzeczypospolitej francuskiej, do Królewskiego rządu włoskiego, do Cesarskiego rządu japońskiego, do Rządu Rzeczypospolitej niemieckiej i do rządów wszystkich państw wojujących i neutralnych”, notyfikującą powstanie państwa polskiego, które „powstaje z woli całego narodu i opiera się na podstawach demokratycznych”. Tworzenie II Rzeczypospolitej Polskiej było długim procesem i następowało w bólach powstań śląskich, plebiscytów, wojny z bolszewicką Rosją i wewnętrznych zamieszek, buntów przeciwko wybranej w pierwszych demokratycznych wyborach władzy, zamordowania pierwszego prezydenta. Można więc powiedzieć, że ustalanie granic i tworzenie samodzielnego państwa odbywało się w nieustannej walce.

A jednak mimo tego burzliwego czasu próbowano stworzyć nowoczesne, demokratyczne państwo. Jakie idee przyświecały tworzeniu nowej Polski? O drogach do Rzeczypospolitej w latach 1914-1918 mówić będzie podczas sesji p. Zbigniew Siemaszko, znany wszystkim w Londynie historyk, wychowanek Polski Niepodległej. O ideach, które legły u podstaw nowego państwa, mówić będzie prof. dr hab. Andrzej Nowak, znany historyk, autor wielu znakomitych publikacji. 

Jaki to powstające państwo miało mieć ustrój? Przecież Rzeczpospolita, która została stracona, była monarchią. W chwili wybuchu I wojny światowej państwa zaborcze (Prusy, Austria, Rosja) były monarchiami. Nawiązaniem do tego rodzaju ustroju, było również stworzenie przez Prusy i Austro-Węgry Rady Regencyjnej w 1917 r., która miała być namiastką przyszłego polskiego rządu. Kiedy Rada Regencyjna ogłasza odezwę Do Narodu Polskiego 7 października 1918 roku „Monitor Polski” ma wówczas podtytuł: „pismo urzędowe Królewsko-Polskiego Rządu” w nawiązaniu do tworu, któremu tytuł Królestwa Polskiego nadały władze okupacyjne Prus i Austro-Węgier na mocy aktu 5 listopada 1916 roku.

Sygnał innego ustroju, który mają zaprowadzić niezależne polskie władze pojawia się w „Monitorze Polskim” już 15 listopada 1918 roku, bo uzyskuje on wówczas podtytuł „Dziennik urzędowy Republiki Polskiej”. Właśnie o konstytucjach tworzących nowe państwo i o ustroju mówić będzie znawca tego przedmiotu prof. dr hab. Tadeusz Włudyka (Uniwersytet Jagielloński). O „genezie, organizacji i działaniach bojowych Wojska Polskiego u progu niepodległości” wygłosi referat prof. dr hab. Bogusław Polak, a o „wyzwaniach gospodarczych odradzającej się Rzeczypospolitej” - prof. dr hab. Michał Polak; obaj profesorowie są historykami, pracownikami Politechniki Szczecińskiej.

Politykę zagraniczną i nawiązywanie międzynarodowych kontaktów omawiać będzie prof. dr hab. Marek Kornat (Polska Akademia Nauk, Warszawa).

Rolę Kościoła w powstawaniu nowego państwa przedstawi prof. Jan Władysław Woś, emerytowany dziś wykładowca historii Europy Wschodniej uniwersytetów w Pizie, Heidelbergu, Trydencie i Wenecji, znawca historii Kościoła.

Kultura okresu międzywojennego jest zagadnieniem obszernym i trudno byłoby ją omówić w jednym wystąpieniu. Poświęcimy temu tematowi w ciągu roku kilka spotkań w cyklu, organizowanym przez Bibliotekę. Podczas sesji zwrócimy uwagę na mało znany projekt Stefana Żeromskiego utworzenia Akademii Literatury Polskiej, który przedstawi dr Małgorzata Ptasińska, pracownik Instytutu Pamięci Narodowej. Projekt ten został opublikowany już w lutym 1918 roku, kiedy jeszcze nie wiadomo było, czy pojawi się niepodległe państwo polskie. W wizji Żeromskiego nowe państwo powinno zadbać o poziom kultury narodowej poprzez instytucję, za której powołaniem przemawiają następujące względy: „1. Sprawa czystości i piękna języka. 2. Sprawa rozszerzenia kultury literackiej na warstwy szerokie inteligencji i ludu.  3. Sprawa instancji i obrony twórczości wolnej”. Polska Akademia Literatury powstała dopiero w 1933 roku, ale pierwszym, który widział potrzebę instytucjonalnego wsparcia dla rozwoju literatury, a także działania „dla duchowego i cywilizacyjnego wzrostu narodu”, był Stefan Żeromski.

Jedną z istotnych zmian w stosunkach społecznych, jaką wprowadzała powstająca republika było przyznanie kobietom prawa wyborczego. „Przemiany sytuacji społecznej kobiet u progu niepodległości” omówi Robert Kotowski, dyrektor Muzeum Narodowego w Kielcach.

Zapraszamy wszystkich, którzy chcieliby poszerzyć wiedzę o II Rzeczpospolitej, do udziału w sesji; ponieważ jednak ilość miejsc jest ograniczona, prosimy o zgłaszanie się do 16 lutego pod numerem telefonu: 02087410474 lub adresem mailowym: ccl@polishlibrary.co.uk

 

dr Dobrosława Platt